In de 15de eeuw was Brugge een van de rijkste steden van Europa. De hertogen van Bourgondië woonden hier, Italiaanse bankiers en Duitse kooplieden deden hier zaken en schilders als Jan van Eyck en Hans Memling werkten hier. Deze wandeling door de Gouden Eeuw volgt hun voetsporen: paleizen, koopmanshuizen, het plein dat de wereld het woord “beurs” gaf en de straten waar de Vlaamse meesters woonden.
Dit is wandeling 2 van onze 4 gratis wandelroutes in Brugge.
Overzicht van de route
| Afstand | Ongeveer 5 km |
| Wandeltijd | Ongeveer 3 uur met korte stops |
| Start | Binnenplein van het Gruuthusepaleis (naast de Onze-Lieve-Vrouwekerk) |
| Einde | Sint-Salvatorskathedraal |
| Ideaal voor | Liefhebbers van geschiedenis en kunst, een tweede dag in Brugge, regendagen (veel binnenstops) |
Waarom was Brugge zo rijk?
In 1369 trouwde hertog Filips de Stoute van Bourgondië met Margareta, de erfdochter van de graaf van Vlaanderen. Toen haar vader in 1384 stierf, kwam Vlaanderen bij de Bourgondische landen. Het Bourgondische hof hield van Brugge en de rijkdom volgde: edelen bouwden stadspaleizen, kooplieden uit heel Europa openden kantoren en de stad werd een centrum van luxegoederen – wandtapijten, diamanten, verluchte handschriften en schilderijen. Rond 1500 was het voorbij: de haven verzandde en de handel trok naar Antwerpen. Precies daardoor bleef zoveel middeleeuws Brugge bewaard.
De wandeling door de Gouden Eeuw: 20 stops
1. Binnenplein van het Gruuthusepaleis
De familie Gruuthuse werd rijk met het monopolie op gruut, het kruidenmengsel om bier op smaak te brengen – en in de middeleeuwen was bier veiliger om te drinken dan reiwater. Boven de poort lees je het motto van Lodewijk van Gruuthuse: “Plus est en vous” – “Er zit meer in u dan u denkt”. Het paleis is nu een museum over 500 jaar Brugse geschiedenis.
2. Hof Arents
In dit parkje staan twee stenen zuilen: de laatste resten van de Waterhallen, een gigantische overdekte markthal waar schepen naast de Markt binnenvoeren om te laden en te lossen.
3. Groeningemuseum
De thuis van de Vlaamse Primitieven. Jan van Eyck perfectioneerde hier de olieverf, wat zijn werken hun ongelooflijke detail en kleur gaf. Mis zijn portretten en de werken van Memling en Gerard David niet.
4. Dijver
Deze rei maakte deel uit van de eerste stadsomwalling, gegraven na de moord op graaf Karel de Goede in 1127. Water was alles voor Brugge: het beschermde de stad en verbond haar via getijdengeulen met de Noordzee. Schepen brachten wol, wijn, specerijen en pelzen; ze vertrokken met laken, diamanten, wandtapijten en schilderijen.
5. Hof van Watervliet
Een 15de-eeuws Bourgondisch stadshuis in een van de oudste straten van Brugge, gebouwd voor de adellijke familie De Baenst, vrienden van de families Gruuthuse en Adornes. Loop door de poort voor het binnenplein en de open galerij.
6. De Markt
Het commerciële hart van de stad sinds de 12de eeuw. Onder het Belfort stonden ooit meer dan 380 marktkramen. Kijk naar huis Bouchoute op de hoek: de gouden bol op het dak en de koperen “middaglijn” op het plein gaven vanaf 1837 het exacte lokale uur aan – nodig toen de treinen kwamen.
7. De verdwenen Sint-Donaaskathedraal (Burg)
Tegenover het stadhuis stond ooit de belangrijkste kerk van de stad. Graaf Karel de Goede werd hier in 1127 vermoord, Jan van Eyck werd hier begraven en eromheen werkten tientallen kopiisten, miniaturisten en boekhandelaars. Franse revolutionairen braken haar eind 18de eeuw af. De bestrating onder de bomen toont nog waar ze stond.
8. Eiermarkt
Vroeger de markt voor boter, kaas en eieren, nu een levendige uitgaansplek. De 18de-eeuwse waterpomp herinnert eraan dat loden buizen vanaf eind 13de eeuw vers water naar de stad brachten – sommige werden gebruikt tot 1925.
9. Vlamingstraat
De drukste winkelstraat van middeleeuws Brugge, vol wijntavernes met diepe kelders. Onder middeleeuwse gewelven drinken kan nog in Taverne Curiosa en ‘t Poatersgat, en in de nabije Kuipersstraat in Le Trappiste.
10. Jan van Eyckplein
De oude havenwijk – het “Bourgondische Manhattan”. Bekijk het Tolhuis waar kooplieden belasting betaalden op buitenlandse goederen, het piepkleine Rijkepijndershuis waar de havenarbeiders werden ingedeeld, en de Poortersloge, de chique club van rijke burgers. Zoek de Brugse beer in een muurnis om de hoek.
Zoete omweg: onze chocoladeworkshop ligt op twee minuten, aan de Sint-Annarei 17.
11. Woensdagmarkt
Een standbeeld van Hans Memling, de best betaalde schilder van zijn tijd, staat waar vroeger op woensdag houtskool werd verkocht. Hij woonde vlakbij in de schilderswijk.
12. Oosterlingenplein
De uitvalsbasis van de Duitse Hanze, een handelsnetwerk van meer dan tweehonderd steden. Hun natiehuis was zo indrukwekkend dat het tot de “Zeven Wonderen van Brugge” werd gerekend. Alleen een klein deel bleef bewaard, naast Hotel Bryghia.
13. Sint-Gilliswijk
De kunstenaarswijk. Van Eyck had hier zijn atelier en Memling woonde in de Sint-Jorisstraat. In de 15de eeuw zat de buurt vol herbergen en badhuizen; nu is het een van de rustigste delen van de stad.
14. Sint-Gilliskerk
Een dorpskerk in de stad, met een zeldzaam houten tongewelf. Hans Memling en andere beroemde schilders werden hier begraven, al zijn hun graven verdwenen.
15. Augustijnenbrug
Een van de oudste bruggen van Brugge (1391). Spaanse kooplieden woonden in de buurt en losten hun wol aan de nabije Spaanse Loskaai.
16. Oude Beursplein
Hier, voor de herberg van de familie Van der Beurse, kwamen kooplieden vanaf de 14de eeuw samen om handel te drijven en geld te wisselen. “Naar de Beurse gaan” werd in veel talen het woord voor een effectenbeurs. Rond het plein zie je nog de natiehuizen van Genua, Florence en Venetië.
17. Hof Bladelin
Het paleis van Pieter Bladelin, schatbewaarder van de Orde van het Gulden Vlies, later een filiaal van de Medici-bank uit Florence. Op het binnenplein zie je portretmedaillons van Lorenzo de’ Medici en zijn vrouw.
18. Sint-Jakobskerk
De parochiekerk van de Bourgondische elite, vol grafkunst, koperen grafplaten (een Brugse specialiteit) en schilderijen van Vlaamse Primitieven.
19. Prinsenhof
Het favoriete paleis van de hertogen van Bourgondië, ooit zeven keer groter dan nu, met tuinen, een dierentuin en een enorm badhuis. Filips de Goede en Maria van Bourgondië stierven hier allebei. Nu is het een luxehotel.
20. Sint-Salvatorskathedraal
In 1478 kwamen de ridders van het Gulden Vlies hier samen onder Maximiliaan van Oostenrijk. Hun wapenschilden hangen nog boven het gotische koorgestoelte. De schatkamer bewaart het oudste schilderij van Brugge (rond 1400).
Proef de Bourgondische levensstijl
De Bourgondiërs hielden van luxe – en niets is meer Belgische luxe dan handgemaakte chocolade. Halverwege de wandeling, op het Jan van Eyckplein, ben je op twee minuten van onze workshop aan de Sint-Annarei 17. In ongeveer 2 uur tempereer je Belgische chocolade, maak je je eigen pralines en mendiants en neem je 27 handgemaakte chocolaatjes mee naar huis.
Wist je dat?
- Zwanen als straf: volgens de legende moesten de Bruggelingen voor altijd zwanen op de reien houden, nadat ze Maximiliaan van Oostenrijk gevangen hadden gehouden en zijn raadsheer Pieter Lanchals (“lange hals”) hadden onthoofd.
- De eerste diamanten verlovingsring: in 1477 gaf Maximiliaan Maria van Bourgondië een ring met diamanten in de vorm van een M – vaak de eerste diamanten verlovingsring uit de geschiedenis genoemd.
- De Gouden Boom: in 1468 hield Brugge voor het huwelijk van Karel de Stoute en Margaretha van York een riddertoernooi van een week. De Praalstoet van de Gouden Boom herinnert er nog aan.
Jouw stappenplan voor Brugge
- Wandeling 1 – De must-sees
- Wandeling 2 – Bourgondisch Brugge (je bent hier)
- Wandeling 3 – Rustige Sint-Annawijk & verborgen pareltjes
- Wandeling 4 – Modern Brugge
Veelgestelde vragen
Kan ik deze wandeling op dezelfde dag doen als de klassieke route?
Beter op een tweede dag. Combineer onze route Brugge in één dag op dag 1 met deze wandeling op dag 2.
Welke stops zijn binnen?
Gruuthusemuseum, Groeningemuseum, Sint-Gilliskerk, Sint-Jakobskerk en Sint-Salvatorskathedraal – en de kelderkroegen in de Vlamingstraat.
Kan ik de wandeling inkorten?
Ja. Stop na het Jan van Eyckplein (ongeveer de helft) of sla de lus door Sint-Gillis over.
